Op 23 september start het proces tegen Ronald Janssen, de man die de moorden op Annick Van Uytsel, Kevin Paulus en Shana Appeltans heeft bekend. Eerder onderzocht het Comité P al het moordonderzoek van de politie. Het is een lange oplijsting van gemiste kansen, een afwezige leiding, slechte informatiehuishouding, manke afspraken.
Panorama stelt nauwgezet de chronologie op, vanaf de verdwijning van Annick op 28 april 2007, tot de opheldering van de moord op Shana en Kevin, bijna drie jaar later.
Lees de reportersblog die Dirk Leestmans. Heb jij het gevoel dat ze morgen aan uw deur kunnen staan, u oppakken en wegvoeren?
En bekijk ook es het researchdossier van deze reportage, meer informatie over onder andere het Comité P en de geïnterviewden.
Het rapport leest als een blunderboek. Ronald Janssen staat kort na de feiten al op een lijst van drie mogelijke verdachten van de moord op Annick. Een speurder staat voor zijn deur maar net op dat moment wordt hij weggeroepen omdat het lichaam van Annick wordt gevonden. Helaas keert hij nadien niet meer terug.
Op de vindplaats van het lichaam loopt er erg veel volk rond. Door de chaos is het sporenonderzoek bij voorbaat gecompromitteerd. Door de mediabelangstelling komen er ook erg veel tips binnen maar die worden niet systematisch verwerkt. Binnen de Federale Politie is er, medio 2007, nog niet eens een draaiboek voor de afhandeling van een moordonderzoek. Onderzoekers communiceren niet altijd volledig over de sporen die ze volgen en de leiding van de Leuvense Federale Politie geeft wel erg veel vrijheid aan het team waardoor de nodige kwaliteitscontrole ontbreekt.
Het Comité P hekelt de ‘hegemonie’ van de onderzoeker.
Hoewel Ronald Janssen meer dan één keer op de lijst van verdachten voorkomt, wordt bij hem geen DNA-staal afgenomen. Er is nochtans DNA gevonden op het doek waarin Annicks lichaam verpakt was. Een voor Janssen zeer belastend politierapport wordt door de Leuvense speurders niet opgepikt. De informatie daarin was nochtans erg onderbouwd.
Zo kunnen we nog een tijd doorgaan.
Panorama stelt de vragen achter al deze tekortkomingen. Schort er dan toch iets aan de dure maar fel bejubelde politiehervorming? Met andere woorden: is hier meer aan de hand dan botsingen tussen ego’s? Of is het te gemakkelijk kritiek te geven op een zaak achteraf?
De zaak Van Uytsel roept vragen op over de professionaliteit van justitie en politie in Leuven. En de prangendste en wellicht pijnlijkste vraag is deze: had de dood van Shana en Kevin vermeden kunnen worden?
Panorama doet een onderzoek naar het onderzoek.
Een reportage van Dirk Leestmans.
13 reacties ↓
1 J.B. // 20-09-2011 om 09:51
cru gesteld hebben door enggeestigheid en gebrek aan structuur in de combinatie justitie/politie burgers dit cash betaalt met hun leven, maw de monsterdaden van het echtpaar Dutroux waren onvoldoende om het apparaat tot een volledig doorgedreven herstructurering te brengen. De burger zit dus gewrongen tussen misdadigers die niet het minste respect opbrengen voor de mens en een rechterlijk apparaat dat onbekwaam is dat respect te beschermen.
2 anneleen // 19-09-2011 om 22:32
staat deze laatste aflevering al online?
3 F.E. // 19-09-2011 om 13:31
het octopus akkoord,heeft niets opgebracht,en werkt niet nog steeds zijn er onderzoekers die hun ondekkingen niet prijs geven en met de eer willen gaan lopen,en dat ten koste van de slachtoffers.
wat kan men verwachten in laksland!
4 L.L. // 19-09-2011 om 10:18
Het is duidelijk dat er weinig communicatie was tussen rechercheurs en onderzoeksrechter. Dit is mogelijk een probleem dat al jaren huist binnen het gerechtelijk onderzoek.
Wat niet aan bod kwam in de reportage is het feit dat het hier gaat om een psychopaat, die ook zijn vat kan gehad hebben op het onderzoek.
M. geeft duidelijk aan wat een moeilijk en bizar man R.J. is.
5 Docx Marc // 19-09-2011 om 09:42
Nog een Leuvens mysterie: de fiets wordt teruggevonden aan “het oude kot” van Janssens; heel onwaarschijnlijk dat de pleger van de perfecte moord plots beslist om op die wijze de politie op die manier te gaan “jenen”! Dus iemand anders heeft voor dit evenement gezorgd, iemand met kennis van de levenswandel van Janssens; dus de vraag: wie heeft dit dan wel geflikt, wie en waar had ondertussen “iemand” het bezit van de fiets (met kennis van de feiten) en hoe komt het dat ondanks alle blunders, en de Leuvense dagdagelijkse fiestsdiefstallen, dat de politie van Leuven ogenblikkelijk ontdekt dat het om de fiets van Yannick gaat, zodat ze er nog ruime tijd insteken om juist die fiets te “screenen”??????
Iemand ooit al aan gedacht om het berucht dossier ” van zeker 60 centimeter hoog” eens onder de loep te nemen? Wat als blijkt dat “het systeem” opzettelijk en pertinent de valse piste is blijven volgen en dat juist daardoor de waardevolle tips werden genegeerd? En welke informatie is dan zoveel waard dat het “60 cetimeter hoog” wordt? Wat als dit dossier ondertussen is verdwenen ?????
6 J V // 19-09-2011 om 02:02
De uitzending riep bij mij pijnlijke gedachten op inzake de professionaliteit van justitie en politie.
In de nacht waarin An en Eefje (zaak Dutroux) verdwenen zag ik ze liften in de Verenigde Natieslaan in Oostende. Toen Eefje mijn wagen hoorde aankomen draaide ze zich om het lift gebaar te geven.
Gelet op het late uur ben ik niet gestopt. Een zeven à acht minuten later werd ik op de A10 terhoogte van de afrit Zandvoorde/Oudenburg voorbijgestoken door een donkere citroën CX aan een snelheid tussen 160 en 180 km/u.
Toen ik in de media de verdwijning vernam, nam ik telefonisch contact op met de rijkswacht van Oostende. Ik werd doorverbonden met een officier met de graad van kapitein, die me verwees naar de gerechtelijke politie van Brugge. Ik nam onmiddellijk contact met de G.P. van Brugge, en omdat ik ondertussen via de media vernomen had dat de zoekacties gericht waren op de kuststreek, zei ik dat de meisjes hoogstwaarschijnlijk richting binnenland waren verdwenen.(de Verenigde Natieslaan leid naar de autoweg A10/E40).Bovendien kon ik details geven van de kleding van An die later bevestigt werden tijdens het bekijken van de videofilm uit het casino van Blankenberge. De G.P. heeft van mijn verklaring nooit een P.V. gemaakt.
Toen ik tijdens het begin van het proces hoorde verklaren dat er een zwart gat was van het gebeuren in Oostende was mijn verwondering groot.
Ik nam contact op met de substituut van wacht bij het parket van Brugge en vertelde haar van de feiten van weleer. Ik gaf haar mijn mening over de nutteloze inzet van geld en middelen voor de zoektocht in de kuststreek terwijl mijn getuigenis verwees naar een verdwijning richting binnenland en de verwijzing naar een citroën CX tijdens de tweede week van de verdwijning.
Tijdens dat gesprek werd de lijn tweemaal op hold gezet.
Deze feiten heb ik kenbaar gemaakt aan de voorzitter van de commissie Dutroux waarvan ik nog de briefwisseling bewaar.
Deze feiten zijn nog steeds zeer gevoelig daarom zou ik graag hebben dat u enkel mijn initialen vermeld. Mocht u nog vragen hebben mag u mij steeds contacteren.
7 Julie // 18-09-2011 om 22:13
Ik zie niet in in welke zin deze reportage voyeuristisch is ! Integendeel deze reportage is verhelderend, onderbouwd en een voorbeeld van goed onderzoekswerk, wat van justitie helaas niet kan gezegd worden. Ondanks deze ontzettende goede reportage blijf ik na de uitzending zitten met een ongelooflijk leeg gevoel, machteloos ook. Met lede ogen moet je aanzien dat het justitiesysteem slecht of gewoon niet functioneert . Individuele fouten worden niet meer gecorrigeerd ; waarom werden in deze zaak bepaalde personen niet ontslagen ; hoe is het mogelijk dat een dossierbeheerder 130 werkdagen verlof heeft (moet de vraag niet gesteld worden hoe het kan dat gesyndiceerden zoveel verlof hebben+ moeilijk kunnen ontslagen worden terwijl ze juist de belangen van de werknemers moeten verdedigen maar vaak compleet contraproductief werken – zie ook de zaak over het pestgeval in Wallonië eerder dit jaar). Daarbovenop kan men ook wel ernstige vragen stellen bij de manier van rekruteren ; er is misschien wel een degelijke procedure maar wordt ze niet nageleefd en worden er zonder respect van de procedure mensen zonder de nodige kwalificaties binnengeloodst… hoe kan dat?waar zijn de oversten , zien die dat dan niet of moet men gewoon dulden dat ‘gepistoneerden’ zonder kennis van zaken de boel verkloten (mijn excuses voor de gebruikte bewoordingen) dat is gewoon wraakroepend! Gevolg hiervan is dat de goede elementen alle werk verrichten, dingen moeten dulden, misschien wel dingen vaststellen maar met hun hoofd tegen de muur lopen door incompetente oversten. Om dan nog maar te zwijgen van god weet welke persoonlijke vetes tussen personen, moest Panorama die blootleggen, dat zou pas voyeuristisch zijn.
8 H. // 18-09-2011 om 21:45
Mijn reactie als Hoofdcommissaris van politie op rust:
1° Ja, in 2011 kunnen dergelijke blunders nog gebeuren, alhoewel de kans procentueel sterk gedaald is tov de situatie van vóór de politiehervorming.
2° Tot aan de politiehervorming bestond géén specifieke opleiding tot “rechercheur”. De aanduiding tot rechercheur was nattevingerwerk. De opleiding gebeurde op het “terrein” in samenwerking met de ouderen. Ook bij de voormalige Gerechtelijke Politie was dat zo. Wat niet wil zeggen dat er geen goede speurders zouden geweest zijn in het verleden.
Sedert de hervorming bestaat deze opleiding wel, maar ze is sterk theoretisch.
2° We zitten vandaag dus met een oudere generatie die géén echte “opleiding” in recherchewerk gekregen heeft en een jongere generatie die te theoretisch geschoold werd en opgescheept zit met oudere krokodillen.
3° De spanningen die vroeger bestonden tussen de Gerechtelijke Politie en de Rijkswacht (en de afdelingen Opsporingen van de grote stadspolities), is blijven leven bij een niet onaanzienlijk deel van deze ex-en, ook al werken ze nu onder dezelfde pet. Heel wat (weerom, niet allemaal) ego’s van de oude garde die uit de verschillende opsporingsdiensten van vroeger komen, gunnen mekaar nog altijd het licht in de ogen niet. De jongere generatie lijdt hieronder.
4° Lid worden/zijn van een rechercheafdeling is, naast de prestige, ook financiëel de moeite wegens de vergoedingen. Wie is er lid geworden van de recherche? Zij die een sterke politieke arm hadden (vooral dan binnen de lokale zones, minder binnen de Federale afdelingen) én zij die binnen de vakbond sterk stonden. Niet altijd de meest bekwame werden/worden aangesteld. Weerom: dit is niet te veralgemenen.
5° Minder goed functionerende leden binnen een eenheid kunnen zo maar niet verplaatst worden: de vakbonden staan sterk en het is niet de eerste “verplaatsing” die door de Raad van State gekelderd wordt, met natuurlijk als resultaat a) dat een afdelingshoofd zich hoedt minder geschikte leden weg te werken, het deksel en de neus indachtig en b) de minder geschikten zich sterk voelen en de leiding gemakkelijker durven negeren. Vanwaar de uitleg tot het gebrek aan leiding.
6° Dat draaiboeken inzake bepaalde onderzoeken nog altijd niet bestonden anno 2010 heeft te maken met het gebrek aan beleid, aan visie, vanwege de Federale Politietop, die van bij de hervorming hierin had moeten voorzien. Men modderde dus maar wat aan op de min of meer ambachtelijke wijze van vroeger.
Nochtans is het niet moeilijk: heel wat officieren hadden de kans seminaries te volgen in het buitenland en meer specifiek in de UK. Draaiboeken bestaan in dit laatste land al decennia: men had de Engelse draaiboeken kunnen vertalen en herschrijven naar de Belgische noden en omstandigheden.
6° Het beleid -op het politieke vlak dan- inzake DNA-databanken is toch nog ondermaats. Nog altijd blijft het bewijsmateriaal dat met DNA kan verkregen worden, te weinig benut. Slechts onder zéér beperkte wettelijke voorschriften kan DNA-materiaal in een vergelijkende databank opgeborgen worden. Vergelijk weerom met de UK, waar nochtans de rechten van de burger ook hoog in het vaandel staan.
Tot daar mijn bedenkingen. Mijn felicitaties aan Dirk Leestmans, grondig zoals altijd.
9 M.M. // 18-09-2011 om 21:26
@Christ Craeye: niet vergeten dat er verschillende parketten zijn die elk op een ander eiland leven. Verder sta ik zelf ook wel achter een nationaal onderzoeksteam onder leiding van het federaal parket…. Misschien de politiehervorming terug omdraaien? 10 jaar geleden werd politie hervormd, hoogtijd om justitie te hervormen! De rol van de onderzoeksrechter kan dan ook onder de loep genomen worden.
10 HN // 18-09-2011 om 21:12
de uitzending doet een poging tot analyse maar de redactie bezwijkt onder de druk om er een sensationeel kantje aan te breien. Gemiste kans. Men moet geen mensen op het terrein slachtofferen als de verantwoordelijkheid elders ligt. In de hogere regionen van het politiebestel. Egoisme en mediageilheid op dat niveau hebben de speuders niet vooruitgeholpen.
11 Christ Craeye // 18-09-2011 om 21:03
Achteraf gezien straf natuurlijk, maar op het moment zelf door de hoeveelheid van tips misschien minder evident.
Hoeveel moorden worden er eigenlijk gepleegd in België? Zijn dat er tientallen of honderden per jaar ? Kan er niet 1 onderzoeksafdeling opgericht worden die zich enkel daarmee bezighoudt en over gans het land opereert ? Die zouden dan veel meer ervaring daarmee hebben dan lokale speurders en wellicht bepaalde fouten dan niet meer maken.
12 erik verbeeck // 18-09-2011 om 21:01
Het Parket te Leuven -Onderzoeksrechter M- heeft wellicht méér aandacht geschonken aan klachten tegen mijn journalistieke activiteiten, waarvoor ik later zowel voor de Raadkamer te Leuven als in beroep bij de KI te Brussel buiten vervolging werd gesteld, dan naar de zaak Van Uytsel. Bij het Parket te Leuven is er veel te veel politieke invloed en ze houden zich bezig met futileiten en het achtervolgen van assertievelingen.
13 Louis Lagae // 13-09-2011 om 14:25
Panorama, dat al niet veel pluimen meer te verliezen heeft, gaat nu nog eens de ranzige voyeuristische toer op. Voor wat zal haar documentaire nuttig zijn? Wie doet dat kwaad? En ons “dom” volk vormt de “kijkfile”.
Bedenk eens dat de dader uw zoon is. Een misdadiger maar een zoon. Bedenk eens dat de nabestaanden van de slachtoffers die perfide – want enkel voor de kijkcijfers – verfilming enz. moeten slikken.
Elk ander argument van de VRT om dit te produceren is schandelijk.
Ik hoop dat een Rechter panorama tijdig naar huis zendt.
Amen.
Reageer!
Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.