Vorig jaar deze tijd kwam het wereldwijde financiële systeem ten val. De VS werd in zijn ziel geraakt door de val van Lehman Brothers, maar nergens waren de gevolgen zo groot als in IJsland. De ondergang van de banken op het eiland luidde ook het bankroet van het land in. Sindsdien worstelen de IJslanders met de bijna niet te bevatten gevolgen. Panorama over hoe financiële hoogmoed voor de val kwam.
“Landgenoten, de regering heeft de komende dagen de opdracht te voorkomen dat het land stuurloos wordt. God zegene IJsland.” – Geir Haarde, toenmalig premier van IJsland.
Wat is er gebeurd? We vragen het aan een econoom, een filosoof, een satiricus, een jonge activist, een visser en een caféhouder. Ieder antwoordt op zijn eigen manier. De enige aan wie we het niet kunnen vragen zijn de bankiers zelf, die zijn dan ook weg.
IJsland heeft al een niet al te vrolijk uitzicht en dat is er niet op verbeterd. Het land is nog steeds in verwarring over wat er vorig jaar is gebeurd. Banken gingen ten onder en namen het land mee. Het vertrouwen in de economie kreeg een fikse knauw maar dat in de overheid en de politiek ook en misschien nog meer.
IJsland was trots op zijn ondernemers, op zijn vooruitgang. Dat ze dat als klein land van vikings en warmwaterbronnen klaarspeelden, dat was straf. Maar dat het ooit fout kon gaan, daar werd niet graag aan gedacht. Zolang het goed gaat zijn het zwartkijkers die daar op wijzen. En nu is het land op zoek naar een toekomst, terwijl het financieel slagveld nog na smeult.
De satiricus is dr. Gunni, eveneens muzikant en lokale beroemdheid. Jon Danielson is econoom aan de London School of Economics en zag hoe IJslandense banken hun weg naar het buitenland zochten op zoek naar vers kapitaal. Verder spelen in deze tragedie mee: de Franse anti-corruptie experte Eva Joly. Zij assisteert de IJslandse regering bij een onderzoek naar corruptie in de financiële sector. En Toni Negri, revolutionair, hoogleraar en auteur en het bewijs dat de IJslanders echt niet weten van welk hout pijlen maken.
De IJsland-ervaring - VPRO, 2009.
2 reacties ↓
1 Raf C // 09-11-2009 om 03:00
Deze uitzending bewijst het nog maar een keer: de beurs is een slechte zaak voor de gewone mens, de gewone spaarder.
Wie daar écht geld wil verdienen moet zeer kort op de bal (kunnen) spelen.
Meesurfen op de manipulaties die er plaats vinden en a la minute on line kunnen kopen en verkopen.
De bedoeling van de beurs is alleen nobel in de ogen van de beursgangers. Een middel om het geld van de belegger (= niet noodzakelijk de gewone spaarder) op te halen om het in een bedrijf te kunnen investeren. En te laten renderen, wat niet vanzelfsprekend is.
Indien mensen massaal naar de beurs gelokt worden zoals in IJsland, met alle mogelijke middelen, dan loopt dat verkeerd af.
De beurs is gedoemd om cyclisch een crash door te maken, vanwege het systeem alleen al.
Als er dan bovendien nog allerlei constructies opgezet worden om geld dat al beleend is opnieuw in beleggingen te stoppen, dan is dat natuurlijk héél gevaarlijk.
Zoals in de reportage aangegeven draait het systeem na verloop van tijd op fictief geld. En is er ook geen mogelijkheid om nog cash terug te betalen.
Wat P. D’Hoore en anderen ook mogen beweren, de beurs is enkel voor specialisten. Maar ook zij zijn onderhevig aan die wetten. Als het geld dat je in een onderneming stopt geen meerwaarde genereert, dan is er op termijn ook geen geld om de lening terug te betalen.
Meer zelfs, als de bank met onze veilig belegde centen op haar beurt gaat speculeren in niet rendabele of zelfs fictieve beleggingen, dan loopt dat ook verkeerd af.
Eigenlijk speelt het IJslanddrama zich iedere dag een beetje af op iedere beurs.
En de kleine investeerder is het grootste slachtoffer.
2 mark // 09-11-2009 om 00:45
weeral iets over banken .word dat gezeur over banken wel stilaan moe.dat verhaal over de zwarte range rovers waar die man over sprak is wel je reinste onzin.
kijk wel al uit naar de reportage van volgende week.
Reageer!
Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.