Randgevallen – 4/4/2010

17 reacties   |   reageer hier »   |   deel op:  

rand-reporterblog.jpgEerst waren er de 6 faciliteitengemeenten. BHV dient gespitst en de Franstaligen willen daar niet voor niks aan meewerken. Hun wisselgeld zit o.m. in de 6 Vlaamse randgemeenten, met faciliteiten voor Franstaligen.

- Blog van Ludo Penninckx

Het gaat over Wezembeek Oppem, Kraainem, Linkebeek, Wemmel, Drogenbos en Sint Genesius Rode, allemaal op een tiental kilometer van de Brusselse grote markt. Sommige van die gemeenten hebben een stevige Franstalige meerderheid en toch zijn het officieel Vlaamse gemeenten en da’s een doorn in het Franstalig oog. Neem nu Linkebeek. Toen de taalgrens in 1963 werd vastgelegd telde dat dorp een meerderheid Nederlandstaligen. Logisch dus dat het langs de Vlaamse kant van de taalgrens werd ingedeeld. De stevige Franstalige minderheid die er toen al was, kreeg faciliteiten (tweetalige loketten en dito straatnaamborden, Franstalig basisonderwijs…). Maar in de tweede helft van de vorige eeuw kwamen talrijke kapitaalkrachtige Franstalige inwijkelingen vanuit Brussel en Wallonië aanzetten en die lui bleven doodleuk hun eigen taal spreken. De oorspronkelijke Vlaamse bevolking paste zich aan of trok weg. Linkebeek telt nu 85 % Franstaligen. Van de resterende 800 Vlamingen is de helft 60- en 70plusser. Is zo’n Vlaamse gemeente, waar bijna geen Vlamingen meer wonen, eigenlijk nog wel Vlaams? Of tweetalig? Of Franstalig? Maw: hangt het taalregime van een gemeente af van de taal van de meerderheid of van de taalgrens? Boeiende en ook moeilijke knopen, vonden wij. Aan Jean Luc Dehaene om ze dezer dagen te ontwarren.

Vervolgens keken we naar de dertien andere Vlaamse randgemeenten. Dat zijn Vlaamse gemeenten, met een groeiende Franstalige minderheid (tot 35%), zonder faciliteiten. Deze 13 gemeentebesturen zien met lede ogen hoe de 6 andere Vlaamse randgemeenten met faciliteiten verfransten en willen niet hetzelfde lot ondergaan. Tweetaligheid is synoniem voor verfransing, denken zij. Daarom stellen ze zich erg defensief op: strikt eentalige loketten, Nederlandsonkundige nieuwkomers worden naar een taalcursus gestuurd, actiecomités bestrijden Franstalige- of tweetalige reclame…

 
 

To Québec or not to Québec?

 

In de Canadese provincie Québec strijden Franstaligen al decennia voor het behoud van hun taal, tegen de verengelsing. Kunnen we van die Franstaligen iets leren ivm de problemen in de Vlaamse rand rond Brussel? Daar hebben we eerst redelijk wat over gebakkeleid. De taalsituatie in Québec is namelijk op een aantal punten niet echt vergelijkbaar met die van onze Vlaamse rand.
De specifieke demografische situatie van de Brusselse rand (een hoofdzakelijk Franstalige grootstad die omringd wordt door een Nederlandstalig rand, die voor een stuk geprangd zit tussen Brussel en Wallonië, de stadsvlucht en inwijking vanuit Brussel en Wallonië…) vind je niet in Québec. Montréal komt een klein beetje in de buurt, dat is weliswaar de op één na grootste Franstalige stad ter wereld, maar er wonen toch 15 % Engelstaligen en veel Engelstalige bedrijven hebben er hun hoofdkwartier, waardoor er een beperkte tweetaligheid heerst. Bovendien: in de voorsteden van Montréal vind je warempel hier en daar een stadje met een Engelstalige meerderheid. Een Canadees Linkebeek als het ware: een oase van hoofdzakelijk Engelstaligen, op officieel eentalig Franstalig grondgebied. Zo zijn we in Pointe Claire beland.
Binnen de grenzen van hun eigen provincie hebben de Franstalige Quebecois een meer dan comfortabele meerheid (80 % Franstaligen, 10 % Engelstaligen en de rest spreekt Indiaanse talen en Inuit). Maar die 7 miljoen Franssprekende Quebecois leven wel te midden van ruim 300 miljoen Engelstaligen in Amerika. Net als de Vlamingen in de rand rond Brussel proberen zij zich te handhaven tegen een oprukkende dominante taal. Dat schept een band en dus trokken we naar Québec.

 
 

De gemeenteraad van Wezembeek.

 

Waarnemend burgemeester François van Hoobrouck d’Aspre wil mij niet ontmoeten, niet voor een informeel gesprek en nog minder voor een interview. Filmen tijdens de openbare zitting van de gemeenteraad ziet hij al evenmin zitten. We informeren bij de juristen van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten of hij ons dat kan beletten. Ja, dat kan hij, als de cameraploeg het normale verloop van de gemeenteraad zou storen. De burgemeester mag dat zelf beoordelen en als wij het daar niet mee eens zijn, kunnen we beroep aantekenen bij de gouverneur. Dat leek ons iets teveel gedoe en we besluiten dan maar om de gemeenteraad van op afstand te filmen. En zie, ons plan B levert veel boeiender beeldmateriaal op, want diezelfde avond willen 20 actievoerders van het taalactiecomité ook naar de gemeenteraad en zij botsen op dubbel zoveel agenten van de oproerpolitie. We worden een kwart eeuw terug in de tijd geslingerd: Franse ratten, rolt uw matten, cy-aankali voor het FDF, Friese ruiters, een briesende burgemeester…

 
 

De omzendbrief Peeters

 

Waarnemend burgemeester François van Hoobrouck d’Aspre wil dus niet meewerken, maar schepen Nicole Geerseau mag wel informeel met mij praten. In tegenstelling tot haar baas, is de schepen perfect tweetalig. Geen wonder, ze komt uit een 100 % Nederlandstalig gezin, is ondertussen verfranst en lid van het FDF. De omzendbrief Peeters heeft haar geradicaliseerd, zegt ze. Voor de goede orde: vroeger konden Franstalige inwoners van een faciliteitengemeente één enkele keer aan het gemeentebestuur melden dat ze al hun officiële correspondentie in het Frans wilden, maar sinds de omzendbrief Peeters (in 1997) moeten ze bij elke brief een vertaling vragen. Dat is veel gedoe en dat geeft nogal wat herrie, bijvoorbeeld bij de oproepingsbrieven voor de verkiezingen en ook bij de… borstkankerscreening. In faciliteitengemeenten worden die uitnodigingen nl. ook in het Nederlands gestuurd en Franstalige vrouwen die een vertaling willen, moeten dat dus ook elke keer apart aanvragen. De meeste faciliteitengemeenten lossen dat op met een mededeling in het tweetalige gemeentelijke informatieblad, maar in Sint Genesius Rode spelen ze het harder. Bij wijze van represaille mag de mammobiel daar niet op het gemeenteplein parkeren en wordt verbannen naar het Vlaams gemeenschapscentrum. Belachelijk? Misschien. Maar je kunt je net zo goed afvragen wat Leo Peeters destijds met zijn omzendbrief wilde bereiken.
In de vele gesprekken die ik de afgelopen maanden met Franstaligen voerde, viel het erg op dat zij die omzendbrief als een zinloze pesterij ervaren. Dat heeft veel kwaad bloed gezet, ook bij aanvankelijk gematigde tweetaligen, zoals schepen Geerseau. Vlaams minister van binnenlandse aangelegenheden Leo Peeters redeneerde in 1997 dat de faciliteiten “uitdovend

Tags: Blog · Panorama

17 reacties ↓

  • 1 tin elsen // 23-08-2010 om 13:03

    [+]

    Als deze agressieve verfransing doorgaat in deze randgemeenten zal het resultaat zijn dat Vlaamse inwoners in de rand : Waals-Brab... ...

  • 2 Thierry Thomissen // 07-04-2010 om 11:01

    [+]

    Aan beide kanten van de taalgrens heb je een harde kern van fanatici die er alles aan doen om de samenhang van Belgie te ondermijn... ...

  • 3 A.C. // 07-04-2010 om 07:55

    [+]

    ik heb dat bewuste document over de verkavelingen niet willen tekenenen en dat was voor een verkaveling van twee loten na meer dan... ...

  • 4 L.E. Claeys // 06-04-2010 om 23:30

    [-]

    Mogen we nu echt geen baas meer zijn in eigen (vlaams) land?

  • 5 Richard van Egdom // 06-04-2010 om 20:41

    [+]

    In welke van die Vlaamse randgemeenten sprak de ambtenaar Frans? Wanneer een verborgen camera bezoek van Panorama in Beauvechain e... ...

  • 6 Peter Mussen // 06-04-2010 om 00:48

    [+]

    Er zijn geen taalfaciliteiten in Wallonie voor Vlamingen. De Vrt stelt de franstaligen voor als mensen met goede wil t.o.v. de Vla... ...

  • 7 Jean-Marie Bastin // 06-04-2010 om 00:25

    [+]

    Ik herhaal: vlaamse wetten moeten nageleefd worden, door wie dan ook. Maar ik val nu uit mijn stoel: een Vlaams minister keurt de ... ...

  • 8 johan byloos // 05-04-2010 om 23:02

    [+]

    Elke dag ervaar ik hoe Vlamingen in private bedrijven, aan overheidsloketten of in het welzijnswerk wie dan ook zoveel mogelijk in... ...

  • 9 francis impe // 05-04-2010 om 19:02

    [-]

    Maar misschien spreekt de 2de of 3de generatie wél vlot nederlands, en heelt de tijd het probleem.

  • 10 luk lambrecht // 05-04-2010 om 12:07

    [-]

    Ik vraag me af waarom bouwpromotoren geen lijsten moeten indienen bij het stadsbestuur van Knokke-Heist.

  • 11 Francine Duyck // 04-04-2010 om 22:58

    [+]

    Beste, Door omstandigheden heb ik de reportage niet kunnen bekijken. Wordt deze later opnieuw uitgezonden? Bestaat er ook ergens e... ...

  • 12 Denise Hermans // 04-04-2010 om 21:31

    [+]

    Waarom de Nederlandstalige en de Franstalige altijd in het harnas jagen. We zijn toch allemaal (oude)Belgen. Moesten onze ouders i... ...

  • 13 M De Vos // 04-04-2010 om 20:30

    [+]

    Als ik als randgeval deze reportage zag, en zag hoe eenzijdig de reportage onderbouwd was (Vlamingen onder de taalgrens kwamen nie... ...

  • 14 Jan M. // 04-04-2010 om 20:14

    [+]

    De drie burgemeesters worden niet benoemd omdat ze pertinent weigeren zich aan de vigerende wetgeving te houden. Waarom noemt Pano... ...

  • 15 GieL // 04-04-2010 om 19:46

    [+]

    Bedenking : we vragen ons nu hier af of we anderstaligen in de rand wel hoffelijk behandelen. Maar maken jullie a.u.b. ook eens e... ...

  • 16 d.broeders // 04-04-2010 om 18:46

    [+]

    In de vlaamse rand verkopen de burgemeesters blijkbaar liever aan vlaamstalligen , dan aan frantalligen. Wat als deze vlaamstallig... ...

  • 17 jan ter burg // 31-03-2010 om 22:48

    [+]

    Beste, graag zou ik kijken naar deze reportage, ik ben onlangs afgestudeerd op de belgische taalpolitiek (Europese Studies, Unive... ...

Reageer!


Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.