We slikken met z’n allen nog altijd te veel pillen. De RIZIV-uitgaven voor geneesmiddelen blijven pijlsnel stijgen, elk jaar opnieuw. Panorama gaat op zoek naar de mechanismen achter die stijging. Er is de vergrijzing natuurlijk. Maar Panorama stootte ook op andere mechanismen. We onderzoeken hoe over terugbetaling van geneesmiddelen wordt beslist. We zoomen in op de klinische studies waarop die beslissing gebaseerd is. En wat blijkt? Het is de farmaceutische industrie zelf die de pen vasthoudt.
Waarom moeten we dit weer met verborgen camera doen? De vraag is nooit ver weg en de afweging is soms moeilijk. Maar kijkt u vooral es hoe dat in zijn werk kan gaan. De Making Of het Marketingmedicijn, of toch dat deel dat de uitzending haast niet haalde.
De Roll’s Royce van de beïnvloeding, zo noemt professor Christiaens de artsenbezoekers, de mensen die voor een bepaald farmaceutisch bedrijf bij dokters uitleg gaan geven over hun producten. Er bestaan smeuïge verhalen over hoe dokters zich laten pamperen door die artsenbezoekers. – Blog van Jan Holderbeke.
Aan een reportage als deze gaat veel research vooraf. Research die nodig is om de reportage te maken maar daarom de uitzending zelf niet haalt. Veel informatie die we u niet willen ontzeggen daarom vindt u hier het onderzoeksdossier van Het Marketingmedicijn.
Marie-Joseph lijdt aan de ziekte van Alzheimer. We gaan met haar mee op bezoek bij de neuroloog. Marie-Joseph krijgt vlot een hernieuwing voor haar Alzheimer- remmers. Die zouden haar tot twee jaar langer uit een instelling kunnen houden, zeggen de klinische studies van de producenten. Maar onafhankelijk onderzoek leert dat Alzheimerremmers de ziekte nauwelijks afremmen. Alzheimerremmers kosten de belastingbetaler wel meer dan dertig miljoen Euro per jaar.
‘Dat is medicatie gebaseerd op informatie van meer dan 25 jaar geleden. Dat die op dit moment niet efficiënt werkt, dat weten we.’ – Christine Van Broeckhoven, Alzheimer-vorser Universiteit Antwerpen.
Liese, een meisje van zeventien, wil zich laten inenten tegen baarmoederhalskanker. Goed idee, maar wat de producenten van het vaccin niet vertellen is dat een uitstrijkje om de drie jaar dikwijls even goed, en in veel gevallen beter beschermt tegen die gevreesde kanker.
Een onafhankelijke studie zegt dat wel. En intussen kost het vaccinatieprogramma de belastingbetaler 40 miljoen Euro per jaar. De producenten trokken een jaar voor het vaccin op de markt was een nooit geziene publiekscampagne op gang, om moeders op hun plicht te wijzen hun dochters te laten inenten.
‘Als ik wil weten of een medicament goed voorgeschreven is, juist voorgeschreven is, dan wil ik dat het het medicament is dat het best onderzocht is en niet het best geadverteerd.’ – Walter Vandereycken, Hoogleraar Psychiatrie KULeuven.
Het pamperen van dokters door de geneesmiddelenproducenten in ruil voor gul voorschrijfgedrag is op zijn retour. Maar in de plaats komt een goed uitgekiende informatiebombardement : de farma-industrie schrijft de klinische studies op basis waarvan geneesmiddelen al of niet terugbetaald worden, ze bombardeert ook dokters met hààr informatie, en sinds kort lonkt ze daarbovenop ook naar de patiënt zelf om haar boodschap te verspreiden. De verkoopcijfers zijn daarmee gediend, de volksgezondheid niet altijd.
‘Die industrie moet rentabiliseren natuurlijk, en op een bepaald moment zal dit botsen met de finaliteit betere patiëntenzorg.’ – Thierry Christiaens, Hoogleraar Huisartsengeneeskunde UGent.
Het Marketingmedicijn is een reportage van Ellen Vermeulen en Jan Holderbeke.
19 reacties ↓
1 A. S. // 03-05-2010 om 11:48
Dit is niet van horen zeggen of ergens in een boekske gelezen, deze mensen ken ik persoonlijk:
Vader werd blind rond zijn 80, de huisdokter gaf toe dat het door langdurig gebruik (meer dan 10 jaar) van het medicijn voor zijn maag te beschermen was. Dankjewel dokter, om ons te verwittigen toen het veel te laat was.
Vriendin (40 jaar) staat sedert de dag (ze was toen 15) dat ze de ‘cutty-proef) kreeg op school van kop tot teen vol eczeem. Oei, wat een toeval?
Kindje ingeënt tegen meningitis (hersenvliesontsteking) toch gestorven? Oei, het was een andere meningitis.
Ingeënt tegen griep en toch een zware griep gekregen? Oei, een andere griep…
Wordt jouw demente ouder kotsmisselijk en depressief? Oei, te lang (= langer dan 1 jaar) het pilleke geslikt om de dementie tegen te gaan.
Moeder is ondertussen bijna 90 en verblijft in een rusthuis. Het is duidelijk dat de medicijnen de mensen langer in leven houden. Maar onder welke omstandigheden??? Om het even welke toestand zie ik, als ze maar leven en dagelijks hun ontelbare medicijnen slikken, per bejaarde die sterft verliest de farmaceutische industrie een goede klant…
Waarom blijf ik zover mogelijk weg van alle medicijnen voor mij & de kinderen (behalve bij levensbedreigende aandoeningen, zoals astma, longontsteking, …)? Hiervoor hoef ik geen wetenschappelijk diploma te hebben of moeilijke woorden te gebruiken, gewoon, mijn gezond verstand gebruiken.
2 Patrick Everix // 03-05-2010 om 10:52
Wie bestuurd het land? Wie heeft het meeste invloed? Suez heeft D’haeseleer, de ‘onafhankelijke’ professor. De software en gmo’s hebben Bill Gates, en de farma industrie heeft Lilly, Novaris, noem ze maar op die zichzelf bedienen door stro-mannen en vrouwen achter het stuur te zetten die bepalen wat er al dan niet wordt terugbetaald! Diezelfde mafia (wat dat zijn ze) ziet zijn winsten ondanks de crisis altijd maar stijgen en gebruiken diezelfde crisis om mensen de laan uit te sturen. Het is hoe langer hoe meer duidelijk welk belang het grootste deel van de politici dient. Wanneer gaat een echt neutrale commisie België eens doorlichten? Positief uitgedrukt is het echt wel 5 voor 12!!
3 Frans Hertens // 03-05-2010 om 08:52
het is duidelijk dat wetenschap heel veel goede, nuttige en verantwoorde medicijnen en apparatuur heeft ontwikkeld.
het probleem wordt stilaan dat wij verwachten dat alles met een pilletje of een ingreep te “herstellen”.
zo gaan naar een bestaanszorg en niet langer een gezondheidszorg, en als het dan toch te lang duur (het bestaan) ja dan maar een spuitje.
Jammer niet!
4 Kris Gaublomme // 03-05-2010 om 01:33
Schitterende reportage die doorstoot naar de kern van het probleem: money ! Maar hoe slaagt u er in godsnaam in bij dergelijke uitzending de vzw Preventie Vaccinatieschade over het hoofd te zien die reeds jaren dezelfde boodschap verkondigt ??? Politiek niet correct genoeg?
5 Dirk Reyn // 02-05-2010 om 23:59
Zoals altijd is het moeilijk om in een korte reportage alle aspecten volledig te belichten. Toch lijkt het belangrijk te vermelden dat informatie materialen en advertenties die door de farma industrie (en de medisch afgevaardigden) gebruikt worden in de verschillende EU landen conform moeten zijn met de bijsluiter (die door de overheid werd goedgekeurd na studie van alle klinische bewijslast in een procedure die meer dan een jaar duurt) en dat deze materialen ook effectief moeten worden voorgelegd ter goedkeuring voor gebruik. Er is dus een dubbel en complementair mechanisme ter controle – door de industrie zelf (zoals gemeld in het programma) en door de overheid. Dat zijn dan wel andere overheidsdiensten dan diegene die oordelen over terugbetaling en het is te betreuren dat deze controlediensten niet werden geïnterviewd. Door deze en andere mechanismen blijft de farma industrie een streng gereglementeerd en gecontroleerde industrieën met het doel de patiënt optimaal te beschermen.
6 Frank Roels // 02-05-2010 om 22:31
Zeer goede en moedige docu van eigen bodem. De Koninklijke Academie voor geneeskunde heeft in 2007 tweemaal een studiedag gewijd aan fraude in de wetenschappen. Talrijke voorbeelden van fraude onder druk van de farmaindustrie werden toen aangehaald, ook door buitenlandse experten (22/5/07). De Academie had reeds in 2002 in een waarschuwing aan de artsen gewezen op de reclamemagazines, en op het feit dat internationale geneeskundige tijdschriften vaak afhankelijk zijn van sponsoring door de industrie (www.academiegeneeskunde.be). Nog een kleine inhoudelijke toevoeging: besmetting met het HPV virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt, kan ook verhinderd worden door condoomgebruik (zoals ook HIV en andere seksueel overdraagbare ziekten). Dat werd niet vermeld. Het zou ongetwijfeld goedkoper zijn maar zou de farmaindustrie niets opbrengen. Dat het condoom door de overheid nooit gepropageerd is geweest om CxCa te vermijden, heeft te maken met onze moraal (de Paus is zelfs vandaag nog tegen condooms), en wellicht met onwil bij een aantal mannen om een condoom te gebruiken.
7 Serruys Ann // 02-05-2010 om 22:18
Een fantastische reportage die eindelijk eens laat zien dat medicijnen 1 grote handel is waarbij de chemie-reuzen groeien en de staatskas slinkt… Als je in België de aanbevolen vaccins niet laat toedienen aan je kinderen, wordt je als marginaal bekeken. Een dokter bij kind & gezin wist mij zelfs te vertellen dat de vaccins die ik voor mijn kinderen weigerde “gratis” zijn… Ook al geven ze mij er € 1000 bovenop, ik wil ze niet, gewoon om de simpele reden dat ik mijn gezond kind niet een klein beetje ziekte wil laten inspuiten. Met de baarmoederhalskanker-vaccin net hetzelfde: zou ik nu echt mijn dochters minder graag zien dan de mama’s die mooi in de file staan voor het vaccin of heb ik mij geïnformeerd? Voor meer info, zie vzw “het prikje”. Het belastingsgeld die naar al de medicijnen gaat is ook een ramp. Zouden we niet beter meer aan preventie doen via een gezondere levenshouding i.p.v. pillekes en spuitjes? En een gezondheidsbond oprichten i.p.v. een ziekenbond?
8 VE. // 02-05-2010 om 22:03
Eindelijk eens een journalist(enteam) dat het aandurft om kritisch te kijken naar de pharma! Met het risico van bedreigd en uitgerangeerd te worden. Hoog tijd om nog meer van die echt objectieve journalistiek te horen/zien, én te laten doordringen naar de overheid toe, en eveneens naar de zwakke groep van “potentiële klanten” die de farma nu rechtstreeks aanspreekt!…
9 M.S. // 02-05-2010 om 21:34
De Canadese toparts, heeft overtuigend bewezen en dit meer dan zeven jaar geleden dat vaccineren tot autisme kan leiden, maar eveneens tot syndromen, wiegendood en nog meer ziekten zoals aandoeningen of “hersenberoertes” omwille van een verstoring in de levering van rode bloedcellen die zuurstof naar de hersenen leveren.
Bekijk de video van Dr. Moulden die dit bewijst aan de hand van de piepkleine lens van een microscoop.
Dr. Moulden heeft een record aantal jaren van studies en praktijk (21 jaar) aan de medische universiteit van Nipissing in Canada achter de rug, maar is niet in staat geweest om de aandacht van het College van Artsen en politici te krijgen van zijn exclusieve onderzoeken en bevindingen, die bovendien bevestigd werden door andere artsen.
Dr. Moulden, arts, specialist in neuropsychiatrie, neurologie, gedragstherapie, hematologie en immunologie kan nu besluiten dat alle vaccinaties het lichaam vervuilen en grote schade kan aanrichten aan het menselijk lichaam door het veroorzaken van chronische ziekten of aandoeningen zoals autisme.
Door het gebruik van conventionele technologieën en ultramoderne, diagnostische en medische beeldvorming, heeft Dr. Moulden, MD, een expert in de psychiatrie, neurologie, neuropsychiatrie en gedragsproblemen, het bewijs kunnen leveren in termen van fysiologie en medische en klinische studies, dat alle vaccinaties direct leiden tot stoornissen al dan niet uitgesteld in tijd en acute of chronische, blijvende of voorbijgaande aandoeningen en dat deze vaccinaties een negatieve invloed kunnen hebben op alle systemen van het lichaam. Dr. Moulden had een nieuwe technologie ontworpen in de medische beeldvorming om schade en neurologische stoornissen te onthullen die optreden na vaccinatie.
“Met deze technologie is het mogelijk om aan te tonen met video’s en foto’s wat er precies 30 seconden voor en 30 seconden na de vaccinatie, voordoet in verschillende weefsels. “We hebben een soort Hubbeltelescoop ontwikkeld in een microbiologisch en neurologisch onderzoek” zei Dr. Moulden.
Dr. Moulden besluit dat vaccins hyperactiviteit van het immuunsysteem opwekken. Witte bloedcellen gaan massaal achter externe deeltjes na. Vreemde deeltjes werden in de bloedbaan geïnjecteerd gedurende de vaccinatie en die op die manier een massale aanval veroorzaken van deze witte bloedcellen. Gelet het feit dat ze te groot zijn om de zeer fijne haarvaatjes binnen te dringen waarin de vervuilde deeltjes plaats hebben gevat, verstoppen de leukocyten op deze manier, met als gevolg dat de weg geblokkeerd wordt voor de kleinere rode bloedcellen die levensnoodzakelijke zuurstof vervoeren naar verschillende organen. De witte bloedcellen belemmeren de doorstroming van het bloed, die kan leiden tot autisme, wiegendood en andere syndromen of vele andere chronische ziekten zoals Crohn, Colitis ulcerosa en diabetes of Alzheimer. Net zoals een hartaanval, is het ook mogelijk om een hersenberoerte te krijgen, leverproblemen te kennen, of nierstoornissen en dit wanneer het weefsel aan een tekort aan zuurstof te kampen heeft. “Dit is een belangrijke ontdekking” zei Dr. Moulden.
10 Rita Vanlommel // 02-05-2010 om 21:19
Ik heb een deel van het programma gezien over de farmaceutische industrie en de “marketing” en de daarmee samenhangende oplopende kosten.
Het is verbazingwekkend dat ze het steeds weer voor elkaar krijgen om “klanten”,”patiënten”,”media” en “professionals” zo ver te krijgen dat er massaal farmaceutische producten worden aangeprezen en afgenomen. Ze speculeren op angst voor ziekten en angst is meestal geen goede raadgever.
Er is al sinds 1992 een doorbraak in de “natuurlijke bestrijding van kanker” Dit is in 2005 bevestigd door het NHI = National Institutes of Health.
Toch worden deze behandelmethoden niet onderwezen in het medisch onderwijs en niet gepromoot zoals de chemische industrie. Hoe komt dat? Patenten zijn op deze natuurlijke middelen niet te krijgen en dus valt er ook beduidend minder aan te verdienen.
Toch zou het zo zijn dat wanneer de natuurlijke kankerbestrijding breder zou worden ingezet ook de oplopende onkosten van de gezondheidszorg beter in toom gehouden zouden kunnen worden.
11 Dirk Gielen // 02-05-2010 om 21:18
Ik ben het er absoluut mee eens dat we onze pijlen richten op een industrie waarvan het winstbejag de kosten van onze ziekteverzekering uit de pan doet rijzen. Maar waarom wordt er nooit gewezen op de andere grote uitgave van de ziekteverzekering in ons land. Namelijk die van de vervangingsinkomens uit de ziekteverzekering die dikwijls onterecht worden uitbetaald. In onze gemeente Genk zijn er effectief veel mensen die invaliditeit hebben gekregen tijdens de laatste dagen van de mijnen, en zij hebben hiermee echt wel de Winforlife gewonnen. Heel wat van deze mensen (die ik overigens niets kwalijk neem) zijn kerngezond en werken zonder risico in het zwart in de bouw of aan auto’s. Dit kost onze gemeenschap nog eens geld door gemiste btw en belastingsinkomsten. Het zou tof zijn als er hier ook eens een reportage over zou komen want deze maatschappelijke kost is ook niet te onderschatten. Vraag dat maar in Griekenland. PS Voor de lezers die weer gaan roepen dat ik waarschijnlijk een rijke stinkerd ben wiens aandelen geld op brengen terwijl ik in mijn zwembad lig : Ik werk als magazijnier, mijn vrouw als bejaardenverzorgster en ik woon in een gewoon huis met hypotheek.
12 Guido Verstraeten // 02-05-2010 om 21:18
Deze schitterende uitzending vergat een belangrijke schakel in het afremmen van geneesmiddelengebruik en het afleveren van niet-efficiënte geneesmiddelen, namelijk de apotheker. Het verwonderd mij dat de geneesmiddelenspecialist bij uitstek in België gedegradeerd wordt tot een beschermde winkelier zonder inspraak in het geneesproces van de patiënten. In de Noord-Europese landen. maar ook in Nederland speelt de apotheker een veel belangrijkere rol in de volksgezondheid. Misschien een wenk voor de onafwendbare hervormingen in het Belgische volksgezondheid. (Ik ben apotheker -KuLeuven- en doceer ongesponserd toxicologie aan een Finse universiteit)
13 Moeyaert Alexander // 02-05-2010 om 21:16
Als huisarts kan ik alleen maar ten volle beamen wat in de reportage naar voor gebracht wordt. Het blijft echter niet bij pharmaca alleen. Als ik merk hoe bedenkelijk licht indicaties zijn voor voorschriften voor geneesmiddelen, maar ook voor kinesitherapeutische zorgen, thuisverpleegkundige zorgen, orthesie, radiologie, enz… dan is het voor mij niet verwonderlijk dat de gezondheidszorg onbetaalbaar dreigt te worden. Ik ben pessimistisch gestemd voor wat de toekomst van de gezondheidzorg betreft. Je hoeft geen professor in de economie te zijn om te begrijpen dat een jaarlijks surplus van 4% bovenop de gangbare stijging van de levensduurte een ongezonde zaak is. En dat in de gezondheidssektor!
14 Frank Vancoillie // 02-05-2010 om 21:06
Stevig goed onderbouwd Panoramawerk, proficiat!
de industrie heeft een aanbod en de grootste return on investment voor de aandeelhouder, de individuele “gezondheids”vraag is oneindig, de winst voor de patiënt niet altijd evident en de overheidscenten zijn beperkt = voorwaar een moeilijke venwichtsoefening voor de overheid!
ondergetekende is ziekenhuisapotheker.
15 B.G. // 02-05-2010 om 21:06
Ongelooflijk, een ongenuanceerd, linkse, eenzijdige reportage op kap van de farma-industrie:
1/ alzheimer wordt geprojecteerd op de alle therapeutische domeinen en de ganse farma-industrie
2/ een individuele patiëntengetuigenis mag niet veralgemeend worden
3/ Uiteindelijk heeft het RIZIV en het CTG (beiden kritische overheidsorganen) deze medicatie goedgekeurd.
4/ Men spreekt over “risico’s tot belangenvermenging”. De grootste belangenvermenging binnen het CTG zijn de mutaliteiten, de verzuiling van de maatschappij op-en-top.
5/ Waarom zijn er leerstoelen ? Omdat de overheid daar tekort schiet ! Wees blij dat de farma-industrie dit wil/mag/kan doen. Waarom direct associeren met “beinvloeding” ? Dit is te kort door de bocht !
Wat niet gezegd wordt:
- homeopathie wordt door mutualiteiten terugbetaald zonder enige evidence based medicine, met belastingsgeld wel te verstaan.
- prijzen van geneesmiddelen onder patent in belgië zijn binnen europa laag-gemiddeld, en we zijn inderdaad altijd bij de laatste landen binnen EU om nieuwe geneesmiddelen terug te betalen. Stervende of ernstig zieke patienten wachten, overheid ook…
- farmaca zijn slechts een kleine fractie van het gezondsheidszorgbudget. Zouden we niet beter kijken naar ligdagprijzen in hospitalen, honorarium specialist, systematisch gebruik van medisch dure onderzoeken/apparatuur ?
- Er is veel geld van belastingsbetalers die beter besteed kan worden: openbare aanbestedingen bouwsector, wegensector. Het beste is daar vaak ook nooit goed genoeg…
Wat wil men eigenlijk bereiken ? Sector met enorme tewerkstelling, en vaak netto positieve betalingsbalans.
Er is geen enkele sector die zo gereguleerd is als de farmasector, voorbeeld voor vele anderen !
16 Nej // 02-05-2010 om 21:05
Schitterend gemaakte reportage, zowel naar vorm als naar inhoud. De moeite ook om te zien hoe sommige geïntervieuwden de tong serieus ronddraaiden vooraleer te antwoorden. Hoeveel ‘loose ends’ in het pharma-wereldje ronddraaien, we kunnen er ons maar amper een idee van vormen. Deze reportage droeg toch wel zijn steentje bij. Waarvoor een gemeende bravo.
17 Frank Kloeck // 02-05-2010 om 21:04
Synalar Biotic is een uitstekend én goedkoop geneesmiddel tegen oorontstekingen. Jammer genoeg is het al enkele jaren niet meer verkrijgbaar. Reden: de producent vond de winstmarges erop al te klein en haalde het doodleuk van de markt. Mijn arts vindt dat ook zeer jammer, vooral omdat de alternatieven minder efficiënt blijken. Blijkbaar staat de overheid machteloos: een product VAN de markt halen kan ze wel, maar een firma ertoe verplichten een goed product OP de markt te houden, is wettelijk onmogelijk. De patiënt is de klos.
18 Lien // 02-05-2010 om 21:02
En zo wordt de farma-industrie nog maar eens in een negatief daglicht geplaatst. Terwijl het wel diezelfde industrie is die in België voor ontzettend veel arbeidsplaatsen zorgt. Het is ook die industrie die inspanningen doet om te investeren in nieuwe medicijnen die mensen steeds langer doen leven. Iemand die ziek is, wil toch genezen? Mocht de industrie wegvallen, wie gaat daar dan voor zorgen? alvast de regering niet…
19 Ilja De Coster // 02-05-2010 om 20:57
Proficiat met deze goede reportage. Als fondsenwervingadviseur voor diverse (gezondheids)organisaties bots ik regelmatig weer op de financiële verleiding van pharmaceutische bedrijven om hun verhaal te vertellen. Goed dat dit eindelijk verder publiek aan de kaak gesteld wordt. Gezondheidsorganisaties hebben nood aan stevigere onafhankelijke financiering uit diverse bronnen (overheid en private giften) binnen een strikt ethisch kader.
Reageer!
Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.