“Eén week zijn we hier geweest, 12 bevallingen hebben we meegemaakt, 3 baby’s zijn overleden.”
Herbekijk hier de reportage.
Het zou een heugelijke gebeurtenis moeten zijn, maar te vaak is dat niet zo. En op sommige plekken schuilt dat verschil in kleine dingen. Hoewel het ontbreken van medische omkadering moeilijk als klein kan worden bestempeld. Lieve Blancquaert trok voor Vranckx naar Congo op zoek naar de roze wolk, maar vond vooral angst. Angst voor moeder en kind. Want de kindersterfte is er te hoog en dat is net zo met de moedersterfte.
Neza komt hoogzwanger het hospitaal binnen. Al enkele dagen voelt ze niets meer bewegen in haar buik en ze maakt zich zorgen. Een vroedvrouw luistert met een hoorn op Neza’s buik op zoek naar een hartslag die ze niet vinden. Een echografie zou uitsluitsel kunnen geven maar dat kan pas als de generator draait.
3 dokters voor 140.000 inwoners
Kasongo Lunda ligt in de Bandundu provincie aan de grens met Angola, op een vijfhonderd kilometer van Kinshasa. In het beste geval zijn hier drie dokters voor de ruim 140.000 inwoners. Dokters en verplegend personeel dat meestal niet betaald wordt. Het medisch personeel weet dat het ernstig misgaat met de zorg in hun land. Maar voor hen is het ook overleven en ze weten dat ze in de grote steden meer kans maken betaald te zullen worden. Zonder extra steun van buitenlandse ngo’s zou er hier geen zorg verstrekt worden.
Vanuit afgelegen dorpen komen vrouwen hierheen om te bevallen. De voetreis is lang en zwaar maar alles beter dan in het dorp te bevallen met een traditionele vroedvrouw. De vaginale stop, die bestaat uit een kruidenmengsel met bladeren, is er nog erg gangbaar. Ze zouden de vruchtbaarheid en later de bevalling op gang moeten krijgen maar zijn vooral een bron van infecties. De traditionele methoden zijn niet de grootste boosdoener, het is vooral de onkunde van de traditionele vroedvrouwen die levens kost.
Het ziekenhuis van Kasongo Lunda is niet de laagste trap in de medische zorg. Er bestaat ook nog zoiets als medische posten in de verder afgelegen gebieden. Eerstelijnshulp van de meest elementaire soort, het overgrote deel van de bevolking moet er terecht kunnen maar meer dan doorverwijzen naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis kunnen ze niet.
Justine is 23 jaar en heeft net haar vijfde kind verloren. Haar eerste kind kwam te vroeg en heeft het niet overleefd. Toen kreeg ze een tweeling, allebei stierven ze na een week. Wivien kwam daarna en is nu drie. De vierde zwangerschap was een zoon maar stierf na een maand. En ook de laatste was een jongen die het maar enkele uren uithield. Alleen Wivien heeft inderdaad een naam. De meeste kinderen krijgen hier trouwens maar een naam als het er naar uit ziet dat ze het zullen halen.
Kraambed in Congo is een reportage van Lieve Blancquaert, Joeri Vlekken, Filip Lenaerts.
Lieve Blancquaert begon in 1985 als freelance fotografe. Ze werkte eerst voor De Morgen en nu onder meer voor De Volkskrant, Elsevier, De Standaard Magazine en Knack Weekend. Lieve Blancquaert stelde ook verschillende boeken samen. Voor een aantal boeken werkte ze samen met journaliste Annemie Struyf.
Regisseur en cameraman Joeri Vlekken werkte al met Lieve Blancquaert samen voor het Canvas-programma De film van mijn leven. De documentaire ‘Zondag gaat het gebeuren’ van Joeri Vlekken werd eerder dit jaar op het Docville festival bekroond tot beste documentaire. De reportage volgt acteur Carl Ridders die leed aan een ongeneeslijke ziekte tijdens de laatste maanden van zijn leven. Hij koos voor euthanasie. De documentaire maakt deel uit van de Canvas-reeks Puur Persoonlijk.
Lieve Blancquaert schreef over haar wedervaren in Congo ook een reportage voor De Standaard: Kraambed Congo.
19 reacties ↓
1 Liesbet // 13-12-2009 om 05:47
Als mama van twee kinderen is dit echt schrijnend om te zien. Bij ons in het ziekenhuis wordt er jaarlijks campagne gevoerd voor Memisa en ons dochterziekenhuis in Congo. Deze reportage heeft me toch weer even met de voetjes op de grond gezet.
2 Sarah // 06-12-2009 om 19:54
Als student vroedvrouw ben ik aangedaan door deze reportage. Dit is de reden waarom ik naar Afrika wil gaan. Ik wil mijn steentje bijdragen.
3 cp // 05-12-2009 om 17:52
Inderdaad dit was een reportage die onder je huid kruipt, je niet meer loslaat.
Nu, dagen later, flitsen de beelden nog steeds door mijn hoofd: op weg naar het werk in de wagen: hop mijn gedachten dwalen af naar Congo; zit ik ’s middags aan tafel met de collega’s: hop weg zijn mijn gedachten . Als ik de luchtige gesprekken tussen de collega’s beluister (welke BV doet het met wie? wie wordt beste hobby-kok?) kan ik het niet nalaten beide werelden te vergelijken.
Reportages als deze geven mij steeds een wrang gevoel. De schrijnende toestanden maken mij zo boos: boos op wereldleiders omdat ze niet meer inspanningen doen om beterschap te brengen, boos op de grote ngo’s , boos op mijzelf omdat ik nog in die ngo’s geloof, boos op corrupte ambtenaren, boos op uitbuiters, boos op onverschilligen die het allemaal zo vanzelfsprekend vinden omdat het toch maar ‘ginds’ gebeurt … kortom: boos op heel de wereld. Boosheid is vaak een teken van onmacht. Waarschijnlijk ook in dit geval.
Onmacht – of het berusten in de onmacht – staat niet in het woordenboek van Zuster Ria. Mensen zoals zij verdienen het om steun te krijgen voor hun project.
Op onderstaande link vindt u een artikel van Lieve Blancquaert, met een link naar http://www.memisa.be : http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=H12IVKDR
Deze 2de link brengt u naar een artikel over zuster Ria, met een mooie fotoreportage van Lieve Blancquaert. http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=BLGHE_20091128_001
4 Annemie // 03-12-2009 om 10:25
Deze pakkende reportage is nog te mooi…de realiteit is nog schrijnender! Er ontbreken nog de zwoele warmte, het klamme zweet, de dierlijke geuren, .. Zelf was ik als vroedvrouw terplaatse om de samenwerking met ons ziekenhuis, AZ St Lucas Assebroek-Brugge en ons zusterziekenhuis te Popokabaka te evalueren. (Popokabaka ligt ongeveer 120km van Kasongo Lunda) Het gemis aan basisbehoeften als water en elektriciteit in een ziekenhuis of centre de santé heeft een uiterst gebrekkige werking tot gevolg…daar kunnen wij iets aan doen!Daarom willen wij met verenigde krachten een project rond zonnepanelen voor Popokabaka opstarten . Onze hulp, financieel en materieel, betekent heel veel voor de plaatselijke gezondheidswerkers en bevolking. Als wij er niet meer in zouden geloven…waarom zij dan wel???
Na mijn bezoek aan Congo laat de Afrika-microbe mij niet meer los. Na het zien van deze reportage kan je er niet meer omheen kijken, of niet soms?
5 Luc // 30-11-2009 om 23:36
Regelmatig post ik hier mijn gedachte, betreft heb ik in de beginne gereageerd met de vraagstelling: wat met de leiders, ik lees dat dokters staatsambtenaars zijn maar dan wel zonder wedde?
Het gaat mijn bevattingsvermogen te boven, te beseffen dat de heren levend tussen de champagne het aanvaardbaar lijken te vinden dat dit minimaal medisch gegeven nog met handen en voeten moet ondersteund door onder ander Belgische goedwillende waaronder onze bijna moedige bejaarde zuster Ria.
Sorry Kabila, zonder mij te bevuilen in negatieve pathos, graag op zijn minst wat uitleg?
6 sabine van de vyver // 30-11-2009 om 21:40
Ook ik heb met betraande ogen naar deze reportage gekeken… Als vroedvrouw en moeder weet ik dat dit meer dan onrechtvaardig maar wél realiteit is ! Het Sint Vincentiusziekenhuis van Deinze steunt via het project ziekenhuis voor ziekenhuis (Memisa) reeds vijf jaar dit ziekenhuis in Kasongo Lunda. Ik kon er reeds twee keer het onmenselijke leed op de kraamafdeling van heel dichtbij voelen, ruiken en proeven. Helemaal ondersteboven kwam ik twee keer terug naar huis, naar ‘onze luxe-materniteit’ ‘Is onze hulp een druppel op een hete plaat ?’ Nee ! Schouder aan schouder naast de vroedvrouwen staan en beginnend bij basishygiëne mensen aanmoedigen en bemoedigen, samen zoeken naar oplossingen om iets misschien ‘anders’ te gaan doen. Verrijkend maar héél confronterend !
Velen uit ons ziekenhuis proberen elk jaar via allerhande acties de broodnodige centen voor onze collega verpleegkundigen, vroedvrouwen en artsen in Kasongo Lunda te verzamelen. Deze solidariteit is hartverwarmend ! Ook u kan onze actie ziekenhuis voor ziekenhuis steunen !
880-5792351-43. Lees alles over de solidariteit van ons ziekenhuis met dit partnerziekenhuis in Kongo op http://www.azstvdeinze.be
7 Kristel // 30-11-2009 om 10:49
Bij Memisa waren we allemaal heel erg opgetogen toen we vernamen dat ‘Vranckx’ een uitzending gaat wijden aan bevallen in Congo. ‘Kraambed in Congo’ was een erg beklijvende documentaire die op een bijzonder goede manier de dagelijkse realiteit voor vrouwen in het Congolese binnenland weergeeft. Heel veel dank aan Zr Ria met wie we al jaren samenwerken en waarvan we hopen dat dit nog vele jaren kan doorgaan. Wij vinden het heel erg belangrijk dat “Vranckx’ op deze manier het Belgische publiek bewust maakt. Veel dank aan Lieve en Joeri die deze schrijnende problematiek op een bijzonder respectvolle manier in beeld gebracht hebben. Kasongo Lunda is één van de 36 gezondheidszones die Memisa ondersteunt. We leveren medicijnen en medisch materiaal. Aan het personeel geven we een premie (omdat ze niet of nauwelijks betaald worden) en bijscholingen. We steunen ook 3 scholen voor verpleegkunde, waaronder de school van Kasongo Lunda. Om dit te kunnen realiseren, dag na dag, hebben we uiteraard de steun van velen nodig. Steunen kan door te storten op rek.nr 310-0900000-23. Giften vanaf 30 euro op jaarbasis zijn fiscaal aftrekbaar. Wenst u meer informatie, neem dan zeker contact met ons op.
Kristel
8 Daphne // 29-11-2009 om 23:10
Deze reportage heb ik bekeken met tranen in de ogen. Het is schrijnend om te zien hoe wij hier in ons land klagen en zagen terwijl wij in vergelijking met de mensen ginder alles hebben.
Op mijn verlang lijst staat al lang Afrika, maar niet Afrika van in de boekjes met zijn ongerept natuur . Maar Afrika met zijn aangetaste mensen, mensen die schreeuwen om hulp.
En als de overheid zijn hulp overbodig vind, een druppel op de hete plaat.
Wel dan ben ik liever een druppel op een hete plaat die misschien al maar voor 1 iemand ginder iets zou kunnen beteken dan een schuldige die liever zijn vinger niet uitsteekt en ooglappen op zet voor wat er ginder gebeurt!
Danku Lieve Blancquaert, Joeri Vlekken en Filip Lenaerts voor deze mooie reportage. In hoeverre deze schrijnende beelden mooi kunnen zijn.
9 annick // 29-11-2009 om 22:29
Ik miste deze reportage, wordt die nog eens uitgezonden? Zo ja wanneer?
U kunt de reportage herbekijken op deze website. Klik op de knop bovenaan deze pagina. (mod.)
10 eric // 29-11-2009 om 18:59
Ja , wij zijn reeds 20 jaar een steungroep van Zuster Ria : “De Vrienden van Kasongo-Lunda ” rek met fiscaal attest :737-0004633-20 – op naam van De Vrienden van Kasongo-Lunda .We houden jullie regelmatig op de hoogte van het gebeuren in K-L en geven om de 2 jaar -als Z.Ria “thuis” is een samenkomst .Meer info : gsm:0479816851
11 de smedt ann // 29-11-2009 om 15:27
Ik was geschokt door uw reporage, zoals alle mensen met een medische achtergrond wellicht. Hoe kunnen we ons verenigen om hier wat aan te doen
12 ine // 29-11-2009 om 10:39
Ben zelf vroedvrouw en werk in een vlaams ziekenhuis. Ben het zien van deze reportage gisterenavond gingen al mijn haren rechtop staan. Al de politici over de hele wereld zouden beter deze problematiek aanpakken in plaats van zich bezig te houden met futuliteiten! Iedere aanstaande moeder en pasgeboren heeft recht op basisverzorging, dat dit nog steeds niet kan in 2009 is echt onrustwekkend!
13 Mieja // 29-11-2009 om 09:52
We zijn het al zo gewoon : beelden van leed, overal ter wereld en telkens even de hulpeloosheid te voelen om iets te kunnen veranderen ….maar dan zijn er reportages, die beklijven, die ontroeren, die heel diep doordringen..misschien nog meer, zelf moeder zijnde…en vooral bewondering voelen voor de mensen daar ter plaatse,waarvoor elke mensenleven, hoe klein ook even belangrijk blijft ! Het laat je niet onverschillig, vooral als je zelf ooit eens een hulpproject in een derdewereldland kon bezoeken. Bedankt Lieve, voor deze bewustmakende reportage
14 verbiest robert // 29-11-2009 om 09:25
Wat een beklijvende reportage. Knap werk van de reportageploeg maar vooral opperste bewondering voor de” zuster” die geheel belangeloos, moeder, dokter, verpleegster,leermeester,sociaal contactpersoon is in deze gemeenschap. Geen adelijke titels maar WAT EEN VROUW; Proficiat. ik las dat er een groep is die de zuster steunt, kunt u ons in contact brengen hiermee?
15 Christine // 28-11-2009 om 20:45
Toevallig ga ik morgen naar een ‘Babyborrel’. De champagne en hapjes zullen een wrange smaak hebben.
Christine.
16 Luc // 26-11-2009 om 21:53
Wat met Kabila en al zijn madammen Mercedes zwemmend in de diamanten? Kunnen die mensen echt niet op de vingers getikt om toch minstens een halt aan de immense corruptie toe te roepen? Het zou al fijn zijn als de eerste noden vanuit de rijkdommen daar aanwezig konden aangesproken waarbij tegelijkertijd een soort massa herscholing naar de bevolking toe kon aangevat met als eerste regel ‘behandel uw naaste zoals u zelf wil behandeld worden!’ Zo ook de economie hervormen waarbij ze zichzelf weer kunnen behelpen, om te beginnen verbod van ingevroren kippen maar daarvoor dient weer een ander documentaire.
Mijn overleden vrouw was Congolese en ik heb 20 jaar aan de lijve mogen ondervinden wat die mensen begeestert, macht en prestige in een gesloten familiale omwalling waarbij een zogenaamd gelijke zwarte enkel gesteund kan als er iets is te halen.
Aangezien de overheid en de mentaliteit daar zo verziekt is ondersteun ik zeer zeker de noodzakelijke eerste hulp! Die ontberingen zijn er werkelijk over, hopelijk kunnen mijn en gelijkgerichte gedachten Kabila en zijn vrienden bereiken!
Luc
17 Evelyn // 26-11-2009 om 16:20
Meer dan een jaar geleden was ik een maand in Kasongo Lunda. Samen met een vriendin liep ik er stage in het hospitaal. Het was een bijzonder boeiende en leerrijke ervaring. En meer dan ooit besef ik het belang van de steun van Memisa. Memisa steunt het hospitaal en de gezondheidscentra op structurele wijze. Zonder hen zouden er geen geneesmiddelen zijn en geen materiaal om operaties uit te voeren. Het drama zou nog schrijnender zijn. Ik vind het heel belangrijk dat programma’s als Vranckx hier aandacht aan geven. Proficiat Lieve met uw engagement om de mensen hier bewust te maken!
18 eric // 25-11-2009 om 23:23
Wij zijn een steungroep welke zuster Ria al 20 jaar in Kasongo-Lunda helpt , zowel financieel,met medisch materiaal en met schoolbenodigdheden . Ria is daar directrice van de verpleger-verpleegsterschool . Steun -met fiscaal attest – kan . Van hieruit lijkt het misschien water naar de zee dragen , maar voor de mensen ter plaatse zijn onze kleine bijdragen van groot belang . Lieve bedankt !Ria heeft me ingelicht over uw reportage , eric .
Kunnen we eventueel enkele foto’s bekomen voor onze werkgroep ?
19 Luc // 23-11-2009 om 23:05
Om het met onze kijk te verrijken is dit mensonterend schrijnend. Deze reportage, de zoveelste in de rij zal ons even doen wegkijken en morgen zijn we het weer vergeten want ons egocentristisch materialistisch leventje moet verder. Onze buurman een goede dag: ja, want meer kan er echt niet af!
Reageer!
Je reactie is welkom indien ze vergezeld gaat van je voornaam, naam en een behoorlijk e-mailadres. Je kunt aan de moderator vragen om enkel je initialen of voornaam te vermelden. Klik hier voor de gebruiksvoorwaarden van onze fora.